
Porady
Olej hydrauliczny HLP, HLPD czy syntetyczny – który wybrać?
W większości maszyn przemysłowych układy hydrauliczne pracują bez przerwy przez wiele godzin dziennie. Pompy, zawory i siłowniki są stale obciążone, dlatego jakość oleju hydraulicznego ma bezpośredni wpływ na trwałość całego układu.
W praktyce użytkownicy spotykają się najczęściej z trzema typami olejów hydraulicznych:
oleje mineralne HLP
oleje HLPD z dodatkami myjącymi
oleje hydrauliczne na bazach syntetycznych
Dla osoby, która dopiero dobiera olej do maszyny, różnice pomiędzy nimi nie zawsze są oczywiste. Warto więc zrozumieć, do czego służy każdy z tych typów i w jakich warunkach sprawdza się najlepiej.
Jaka jest rola oleju hydraulicznego
Olej w układzie hydraulicznym nie pełni tylko jednej funkcji. W rzeczywistości jest to element roboczy całego systemu.
Przede wszystkim przenosi energię w układzie, ale jednocześnie:
smaruje elementy pompy hydraulicznej
ogranicza zużycie zaworów i elementów sterujących
chroni układ przed korozją
odprowadza ciepło powstające podczas pracy
pomaga utrzymać czystość układu
Jeżeli olej jest źle dobrany lub zbyt niskiej jakości, zużycie pomp hydraulicznych może wzrosnąć bardzo szybko.
Oleje hydrauliczne HLP – standard w przemyśle
Najczęściej stosowanym typem oleju hydraulicznego w przemyśle są oleje klasy HLP. Są to oleje mineralne zawierające dodatki przeciwzużyciowe, które chronią elementy pracujące pod wysokim ciśnieniem.
Klasa HLP jest określona w normie DIN 51524 część 2 i obejmuje oleje przeznaczone do większości standardowych instalacji hydraulicznych.
Takie oleje stosuje się między innymi w:
prasach hydraulicznych
obrabiarkach
wtryskarkach
liniach produkcyjnych
maszynach przemysłowych
Najczęściej spotykane klasy lepkości to ISO VG 32, ISO VG 46 oraz ISO VG 68. W wielu zakładach przemysłowych najpopularniejszym wyborem pozostaje olej ISO VG 46, ponieważ dobrze sprawdza się w typowych temperaturach pracy.
Oleje hydrauliczne HLPD
Oleje HLPD są rozwinięciem standardowych olejów HLP. Różnica polega na zastosowaniu dodatków myjąco-dyspergujących.
Takie dodatki powodują, że zanieczyszczenia nie odkładają się na elementach układu hydraulicznego, lecz pozostają w zawiesinie w oleju i mogą zostać usunięte przez filtr.
W praktyce oznacza to, że olej HLPD lepiej radzi sobie w sytuacjach, gdy:
do układu dostają się zanieczyszczenia
pojawia się wilgoć lub kondensat
instalacja pracuje w trudnych warunkach środowiskowych

Dlatego oleje HLPD często stosuje się w maszynach budowlanych, urządzeniach mobilnych oraz w starszych instalacjach hydraulicznych, gdzie czystość układu jest trudniejsza do utrzymania.
Oleje hydrauliczne syntetyczne
Trzecią grupą są oleje hydrauliczne produkowane na bazach syntetycznych. W zależności od producenta mogą to być oleje na bazie PAO, estrów syntetycznych lub innych specjalnych baz olejowych.
Największą zaletą takich olejów jest ich stabilność w trudnych warunkach pracy. Zazwyczaj oferują:
lepszą odporność na wysokie temperatury
wyższy indeks lepkości
większą stabilność chemiczną
dłuższe okresy między wymianami oleju
Oleje syntetyczne stosuje się głównie tam, gdzie standardowe oleje mineralne nie zapewniają wystarczających parametrów pracy.
Może to dotyczyć instalacji pracujących w bardzo wysokiej temperaturze lub systemów, w których wymiana oleju jest utrudniona.
Najważniejsze różnice pomiędzy tymi typami olejów
W praktyce wybór pomiędzy HLP, HLPD i olejem syntetycznym zależy głównie od warunków pracy maszyny.
Olej HLP jest rozwiązaniem uniwersalnym i sprawdza się w większości standardowych instalacji hydraulicznych.
Olej HLPD stosuje się wtedy, gdy w układzie mogą pojawiać się zanieczyszczenia lub wilgoć, a utrzymanie idealnej czystości instalacji jest trudne.
Oleje syntetyczne są natomiast przeznaczone do bardziej wymagających zastosowań, gdzie liczy się wysoka stabilność temperaturowa lub bardzo długi czas eksploatacji.
Producenci olejów hydraulicznych
Na rynku dostępnych jest wielu producentów olejów hydraulicznych spełniających te same normy jakościowe.
W zakładach przemysłowych najczęściej spotyka się produkty takich marek jak:
Mobil (Nuto H 68, Nuto H 46, Nuto H 32)
Shell (Tellus)
TotalEnergies (Azolla ZS 32, Azolla ZS 46, Azolla ZS 68 oraz seria Equivis)
Orlen Oil (Hydrol L-HV 32, Hydrol L-HV 46, Hydrol L-HV 68 Hydrol L-HM/HLP 46, Hydrol L-HM/HLP 32, Hydro L-HM/HLP 68)
Castrol (Hyspin)
Większość tych producentów oferuje oleje spełniające normy DIN 51524 i ISO 11158, dlatego w wielu przypadkach możliwe jest stosowanie produktów równoważnych różnych marek.
Jak dobrać odpowiedni olej hydrauliczny
Podstawowym parametrem przy wyborze oleju hydraulicznego jest jego lepkość, określana według klasy ISO VG.
Najczęściej stosowane są:
ISO VG 32 (np: Total Equivis ZS 32)
ISO VG 46 (np: Total Azolla ZS 46)
ISO VG 68 (np: Mobil Nuto H 68)
Drugą ważną kwestią jest norma jakościowa oleju oraz wymagania producenta maszyny.
Jeżeli dokumentacja techniczna urządzenia nie wskazuje konkretnej marki oleju, zazwyczaj wystarczy dobrać produkt spełniający odpowiednią klasę lepkości i normę jakościową.
Podsumowanie
W większości instalacji przemysłowych podstawowym wyborem pozostaje olej hydrauliczny klasy HLP.
Jeżeli jednak układ pracuje w środowisku, gdzie mogą pojawiać się zanieczyszczenia lub wilgoć, warto rozważyć zastosowanie oleju HLPD.
Oleje syntetyczne stosuje się głównie w bardziej wymagających aplikacjach, gdzie standardowe oleje mineralne mogą nie zapewniać wystarczającej trwałości lub stabilności pracy.
Dobór odpowiedniego oleju hydraulicznego powinien zawsze uwzględniać warunki pracy maszyny, temperaturę oraz wymagania producenta urządzenia.
